Dr. Dario Nardi, tüm MBTI kişilik tiplerini “Nörobilim Perspektifi” olarak adlandırılabilecek oldukça yeni bir bakış açısıyla analiz etti. Her bir kişilik tipi için beynin hangi bölgelerinin aktive olduğunu ortaya koydu.
Nardi’nin tanımladığı beyin bölgelerini inceleyelim:
Beyin Bölgelerinin Kısa Açıklamaları
Fp1 “Baş Yargıç”
• Bir gerekçe sunar
• Seçenekler arasında karar verir
• Hata tespit eder
Hızlı karar vermemize ve gerekçemizi açıklamamıza yardımcı olur. İstenmeyen, olumsuz fikirleri ve geri bildirimleri görmezden gelmemizi sağlar.
Fp2 “Süreç Yöneticisi”
• Bir görevde nerede olduğunu fark eder
• Tamamladığını algılar
• Yeni ya da rahatsız edici bir fikri değerlendirir
Genel olarak bir görevin başında, ortasında ya da sonunda olup olmadığımızı takip eder. Negatif veya rahatsız edici verileri işlerken duygularımızı düzenlemeye yardımcı olur.
F7 “Hayalci Taklitçi”
• Bağlama göre çıkarım yapar
• Başka bir zaman veya mekan hayal eder
• Başkalarının davranışlarını yansıtır
• “Belki” ve “ya şöyle olursa” diye sorar
• Bir durumu zihinde canlandırır
“Ayna nöronların” merkezidir. Hayali bir bağlam içinde senaryoları oynattığımız bir tür zihinsel simülasyon alanı gibi çalışır.
F8 “Köklenmiş İnanan”
• Kesin ve kelimesi kelimesine detayları hatırlar
• Bir kelimeyi veya ifadeyi güçlü vurguyla söyler
• Neye inandığını belirler
• Bir şeyi ne kadar sevdiğini ya da sevmediğini değerlendirir
• Bağlamı görmezden gelir
Hayatta neyin önemli olduğunu ifade ettiğimizde aktive olur. Konuşmamızı yönlendirir ve önemli gördüğümüz şeylere dair detayları hatırlamamıza yardımcı olur. Bağlamı dışladığı için bağlamlar arası sabit inançlar üretir.
(Not: Otistik bireylerde düşük F7 ve yüksek F8 gözlemlenir.)
F3 “Tümdengelimci Analist”
• Mantıksal çıkarımlar yapar
• Akıl yürütme hatası fark ettiğinde düşünceyi düzeltir
• Bir akıl yürütme zincirini takip eder
Dallanıp budaklanan mantıksal yapıları takip ettiğimizde aktive olur. Kelimeler veya sembollerle düşünmeyi gerektirir. Çoğu insanda bu bölgenin aktivitesi görece düşüktür.
F4 “Uzman Sınıflandırıcı”
• Kişi, yer, nesne, olay veya fikirleri kategorize eder
• Bir kavramın belirli bir kategoriye ne kadar uyduğunu hisseder
• İki kavramı birbirine bağlar
Kavramları tanımlayıp sınıflandırdığımızda aktive olur. Örneğin: Yunus balık mı yoksa memeli mi? F3 gibi bu bölge de çoğu kişi tarafından yeterince kullanılmaz. Doğru kategoriler oluşturmak için alan bilgisi gerekir.
T3 “Kesin Konuşmacı”
• Kelimelerle konuşur
• Karmaşık cümleler kurar
• Dilbilgisine dikkat eder
• Başkalarının söylediklerini dinler
Bu bölge hem kendi sözlerimizi hem de başkalarının söylediklerini işler. Konuşarak öğrendiğimiz görevleri yaparken de kullanılır. Düşünürken kendi kendine konuşanlar bu bölgeyi aktif kullanır.
Bazı insanlar bu bölgeyi az kullanır; bunun yerine semboller veya görsellerle düşünür.
T4 “Sezgisel Dinleyici”
• Ses tonunu fark eder
• Bir şeyin “içine işlediğini” hisseder
• Birinin sahte konuştuğunu hisseder ama nedenini açıklayamaz
• Duygusal yoğunlukla konuşur
Sesin tonunu ve duygusal özelliklerini işler. Aynı zamanda irritasyon ve düşmanlık duygularıyla da ilişkilidir.
C3 “Olgusal Depocu”
• Bir bilgiyi hatırlar
• Tarih/saat gibi spesifik verileri geri çağırır
• Eylem adımlarını hatırlar
• Vücudun sağ tarafını hareket ettirmeye hazırlanır
• Grafik ve tablolar çizer
• Sağ taraftaki bedensel duyumlara dikkat eder
Vücudun sağ tarafıyla ilgili duyum ve hareketleri yönetir. Aynı zamanda “ders kitabı” tarzı bilgileri hatırlarken aktive olur.
C4 “Akışkan Sanatçı”
• Güzel bir yeri hatırlar
• Estetik temelli anıları geri çağırır
• Tüm beden hissini hatırlar
• Vücudun sol tarafını hareket ettirmeye hazırlanır
• Serbest, gerçekçi çizimler yapar
• Sol taraftaki duyumlara odaklanır
C3’ün bir anlamda karşılığıdır ancak estetik ve duygusal bütünlükle ilişkilidir. Tamamen sözel olmayan bir bölgedir.
T5 “Duyarlı Arabulucu”
• Başkalarının sosyal davranışın hakkında ne düşündüğünü fark eder
• İnsanların seni nasıl gördüğünü merak eder
• Davranışını başkalarına uyum sağlamak için ayarlar
• Utanç hisseder
F7 gibi ayna nöronlar içerir. Sosyal uygunluk ve başkalarının yargılarına odaklanır. Utanç ve mahcubiyet üzerinden davranışı düzenler.
T6 “Amaç Odaklı Gelecekçi”
• “Olacak” gibi gelecek odaklı ifadeler kullanır
• Kendini karmaşık sistemler içinde hayal eder
• Soyut mekânsal ilişkileri fark eder
• Sembolik anlamlar yükler
• Geleceğini tasavvur eder
Oldukça geleceğe dönük ve ilişkiseldir. F7 gibi varsayımsal değil, daha gerçekçi öngörüler üretir. Bütüncül çalışır ve birçok soyut ilişkiyi aynı anda değerlendirir. Sözel değildir, bu yüzden içgörüleri “apaçık” ya da “gizemli” hissedilebilir.
P3 “Taktiksel Navigatör”
• Somut nesneleri tanır
• Fiziksel ve görsel ipuçlarıyla hareket eder
• Kendisi ile çevre arasındaki sınırı algılar
• Ezberle problem çözer
Fiziksel benlik algısının merkezidir. Görsel ve kinestetik bilgiyi birleştirerek hareketi yönlendirir. Ne kadar iyi çalışırsa, o kadar hızlı ve hassas hareket edilir.
P4 “Stratejik Oyuncu”
• Artı ve eksileri tartar
• Risk ve ödülleri karşılaştırır
• Aynı anda birçok faktörü değerlendirir
• Etki noktalarını bulur
Karmaşık sistemleri stratejik olarak analiz eder. Çok sayıda değişkeni aynı anda değerlendirerek sezgisel çözümler üretir. Matematiksel yetenekle ilişkilidir.
O1 “Görsel Mühendis”
• Grafik ve diyagram okur
• Nesneleri zihinsel olarak parçalarına ayırır
• Parçaların nasıl birleşeceğini görselleştirir
• Nesneleri zihinde döndürür
Bu bölgeyi kullananlar doğal mühendis veya mimar gibi düşünür. Aynı zamanda görsel yollarla mantıksal akıl yürütmeyi taklit edebilir.
O2 “Soyut Empresyonist”
• Fotoğraf veya tabloya bakar
• Renk ve şekillerin estetik uyumunu hisseder
• Görsel temayı fark eder veya belirler
• Birinin karakteri hakkında dış görünüşten izlenim edinir
O1 gibi görseldir ancak daha bütüncül ve sezgiseldir. Görsel kompozisyonun anlamını ve estetik dengesini kavrar. Sanat algısı ve hızlı izlenim oluşturma ile ilişkilidir.
Leave a ReplyCancel reply